ადგილობრივი ქონების მართვა

ნუგზარ სუარიძე, მიხეილ ძაგანია

თვითმმართველი ერთეულის ქონება თვითმმართველი ერთეულის ეკონომიკური საფუძველია და უზუნველყოს თვითმმართველობის საფინანსო-ეკონომიკურ დამოუკიდებლობას. თვითმმართველობებისთვის სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ქონების გადაცემის პროცესი 2005 წელს დაიწყო, რომელიც რიგ მუნიციპალიტეტებში დღემდე გრძელდება. პარალელურად აქტუალური ხდება მუნიციპალური ქონების პრივატიზების თემა. აქედან გამომდინარე წინამდებარე თავში მოცემულია როგორც მუნიციპალური ქონების ფორმირების, ასევე მისი პრივატიზაციის პროცესში არსებული საკანონმდებლო-პროცედურული ხასიათის საკითხები.

თვითმმართველობების ქონებრივი საკითხების გაშუქება, სახელმწიფო ქონების განკარგვის თემებთან იდენტური საკითხია. გამიჯვნა სახელმწიფო ქონებასა და თვითმმართველი ერთეულის ქონებას შორის პერიოდულად მიმდინარეობს და ახალი თვითმმართველობის კოდექსით ადგილობრივ მმართველობებს კიდევ უფრო მეტ თავისუფლებასა და საკუთარი ინტერესების მიხედვით გამოყენების შესაძლებლობებს აძლევს.

თემაზე მუშაობისას მნიშვნელოვანია ჟურნალისტებმა იცოდნენ ეკონომიკისა და კანონმდებლობის ძირითადი საფუძვლები, რათა გამიჯნონ პასუხისმგებლობა და ვალდებულებები. მაგალითისთვის ტყის ფონდი, სახელმწიფო მნიშვნელობის გზების, გვირაბების, ხიდების, მაგისტრალური გაზსადენების, ელექტროგადამცემი ხაზების მოვლა-პატრონობა, აღდგენითი, სარეაბილიტაციო და საავარიო სამუშაოები რამდენად შეიძლება შედიოდეს ადგილობრივი თვითმმართველობების, სახელმწიფო უწყებების ან კერძო კომპანიების მართვის სეგმენტში.

ყველა შემთხვევაში მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ თვითმმართველობის ერთეულების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები, დადგენილებები და ნორმატიული აქტები ჰარმონიზაციაში უნდა იყოს სახელმწიფო (აგრეთვე ავტონომიური ერთეულების) კანონმდებლობასთან და ვერანაირად ვერ იქნება მასთან წინააღმდეგობაში ან მასზე უპირატესი.

თვალსაჩინოებისთვის ავიღოთ მაგისტრალური გაზსადენი, მისი პროექტირება, მშენებლობა, ექსპლუატაცია. პროცესი, რომელიც მოიცავს სახელმწიფო, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და კერძო კომპანიების ინტერესებს. გასულ წლებში მიუხედავად იმისა, რომ  თვითმმართველობის ძველი კანონმდებლობაც აძლევდა საშუალებას ადგილობრივ ხელისუფლებას ჩართული ყოფილიყო პროცესებში და საკუთარი ინტერესები დაეცვა, შესაბამისი აქტივობა მათი მხრიდან არ ფიქსირდებოდა და მხოლოდ ცენტრიდან მიღებული დირექტივების გამტარ-განმხორციელებელ ერთეულად ფუნქციონირებდა. ჩვენ გვახსოვს თემები, როდესაც ადგილობრივი მოსახლეობა პროტესტს, უკმაყოფილებას გამოხატავდა მიწის ჩამორთმევის, მასზე კომპენსაციის ოდენობის თუ საკუთრების უფლების დარღვევის სხვადასხვა საკითხებზე. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ საკუთრების უფლების დადგენისა თუ აღიარების პროცესი საქართველოში გარკვეული ხარვეზებით მიმდინარეობს, რაც  რეგიონების მაგალითზე კიდევ უფრო ხშირია. კანონმდებლობა აღიარებს როგორც საკუთრების უფლების იურიდიულად დადასტურებულ, აგრეთვე ფაქტობრივ მფლობელობას. ფაქტობრივი ფლობის შემთხვევაში შეიძლება ვთქვათ სოფლის მოსახლეობა თვითნებურად ამუშავებდეს ახლომდებარე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს თუმცა მასზე იურიდიული ინტერესი ვერ დადგება. თვითმმართველობამ უნდა გაითვალისწინოს ადგილობრივ   მცხოვრებთა როგორც იურიდიული, აგრეთვე ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებული საკუთრების უფლება თუ სოფლის საჭიროებები (საძოვრები, სათიბები…), ეცადოს მათთვის მეტი სარგებლის მიღებას და დაცვას. შესაბამისად ვთქვათ იმ პერიოდში, როდესაც სახელმწიფოსა და კერძო კომპანიას შორის (BP) გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად მიმდინარეობდა გაზსადენის მშენებლობა მოსახლეობის უკმაყოფილება გამოჩნდა მაშინ, როდესაც შესაბამისი პროექტით დაიწყო სამუშაოები. ადგილობრივი თვითმმართველობები კი არ იყვნენ ჩართული უშუალოდ პროექტირებისას მათი ტერიტორიული ან ადგილობრივ მცხოვრებთა საკუთრებაში არსებული ქონების ინტერესების დაცვის მიზნით.

მუნიციპალიტეტებში ქონების გასხვისების თემებზე მუშაობისას მნიშვნელოვანია ჟურნალისტმა მოახდინოს თემის წინასწარი მოკვლევა (ეს ზოგადი პრინციპია და საკმაოდ გამართლებული), გაარკვიოს რა სახის ქონების გასხვისებაზეა თემა (ძირითადი თუ დამატებითი ქონება), რადგანაც მისი გასხვისების ფორმებიც შესაძლოა განსხვავებული იყოს ისევე, როგორც განსხვავებული იქნება ქონების გასხვისებაზე მიღებული გადაწყვეტილება და კომპეტენციები.

მუნიციპალიტეტი საკუთარი ქონების საკუთრების ან სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ ინფორმაციას აქვეყნებს ადგილობრივ მედია საშუალებაში. როგორ ირჩევს ადგილობრივი თვითმმართველობა თუ სად უნდა გამოქვეყნდეს განცხადება. კანონმდებლობით მუნიციპალიტეტის ქონების პრივატიზება ხორციელდება საჯარო ან ელექტრონული აუქციონის ფორმით. განმახორციელებელი სუბიექტის − აუქციონატორის ვებგვერდზე, ადგილობრივ ან სხვა ბეჭდვით საინფორმაციო გამოცემაში ან/და ვებგვერდზე www.eauction.ge (www.eauction.ge-ზე ცხადდება ელექტრონული აუქციონი). რამდენად ცდილობს მუნიციპალიტეტი გასასხვისებელ ქონებაზე ინფორმაცია მაქსიმალურად გავრცელდეს და იყოს საჯარო, შეგვიძლია ვისაუბროთ მათ გამჭვირვალეობაზე, მიუკერძოებლობასა თუ ინტერესებზე.

გამჭვირვალეობა საქართველოს 2013 წლის კვლევების თანახმად სოფლად მცხოვრები მოსახლეობის 65% არ აქვს ინტერნეტთან წვდომის შესაძლებლობა, შესაბამისად მუნიციპალიტეტის ვებგვერდზე ან სხვა ელექტრონული ფორმით გამოცხადებული აუქციონის შესახებ მოსახლეობის უმეტესობა ინფორმაციას ვერ იღებს; ბეჭდვითი მედიის შემთხვევაში გასარკვევია რა ტირაჟით გამოიცემა, სად რიგდება და რამდენად ხშირად კითხულობს მოსახლეობა ამა თუ იმ გამოცემას. რაც შეეხება ტელე-რადიო მაუწყებლობას, სამწუხაროდ რეგიონული მაუწყებლების რეიტინგების დათვლა არ ხორციელდება, თუმცა ლოკალური მაუწყებლების მიერ მიწოდებული ინფორმაცია რეგიონში მცხოვრები მოსახლეობისთვის ყველაზე მეტად ხელმისაწვდომი და უფასოა. აგრეთვე სხვადასხვა ორგანიზაციების მიერ ჩატარებული კვლევების თანახმად რეგიონულ მაუწყებელთა მიმართ ადგილობრივი მოსახლეობის ნდობა საკმაოდ მაღალია. ყველა ამ ფაქტორის გათვალისწინება თემაზე მუშაობისას მნიშვნელოვანია, იმისთვის, რომ გავიგოთ რა მიზეზით მიიღო ადგილობრივნა ხელისუფლებამ ამა თუ იმ ფორმით ინფორმაციის გავრცელება.

ბოლო პერიოდში ჩვენ გვახსოვს ინფორმაციები სხვადასხვა მუნიციპალიტეტებში მიწების უცხოელ ინვესტორებზე მიყიდვის შესახებ (საკითხთან დაკავშირებით, მოგვიანებით სახელმწიფომ მორატორიუმი გამოაცხადა). ყველა თემა თითქმის იდენტური შინაარსით ვრცელდებოდა, რომ მოსახლეობას არ ჰქონდა ინფორმაცია მათ მახლობლად არსებული სხვადასხვა დანიშნულების მიწების გასხვისებაზე. უმეტეს შემთხვევებში ჟურნალისტები აშუქებდნენ თემას, რომელიც რეალურად აწუხებდა მოსახლეობას და ერთგვარად თითქოს კონფლიქტის (უცხოელ ინვესტორებსა და ადგილობრივ მოსახლეობას შორის) ესკალაციის თანამონაწილეები ხდებოდნენ. რა თქმა უნდა ჟურნალისტებს, რომლებიც ყოველდღიური ახალი ამბების მომზადებით არიან დაკავებული, თემიდან-თემაზე გადართვის პროცესში შესაძლებელია გამორჩეთ პრობლემის სიღრმისეული ანალიზის პრინციპი (თუმცა აღსანიშნავია ის, რომ იმ ჟურნალისტებს ვისაც აქვთ ამგვარი სურვილი ან მონდომება რედაქტორებისა და პროდიუსერებისგან ხელშეწყობას უნდა გრძნობდნენ). მაგალითისთვის: კანონმდებლობითაც და ერთი შეხედვითაც, უცხოელი ინვესტორების მიერ ქონების შეძენისას ყველა ეს პრინციპი დაცული იყო (გასასხვისებელი ქონების უმეტესობა ადრეულ წლებში ქვეყნდებოდა ეკონომიკის სამინისტროს საიტებზე: www.privatization.ge ხოლო მოგვიანებით www.eauction.ge), თუმცა ჩვენ ზემოთ ვისაუბრეთ მოსახლეობის მიერ სხვადასხვა საინფორმაციო საშუალებებთან წვდომის შესახებ, იქვე, ყველა ჩამოთვლილი მიზეზის გათვალისწინებით ეჭვის ქვეშ დგება საჯაროობის პრინციპი, ხოლო რაც შეეხება აუქციონის პრინციპს (ყველაზე მაღალი ფასის, ხოლო გარკვეული პირობებით დატვირთვისას საუკეთესო წინადადების შეთავაზება), იმის გამო, რომ პირველი (საჯაროობა) პრინციპი გარკვეულ ფარსს წარმოადგენდა უმეტეს შემთხვევაში მეორე პრინციპისას არც უკეთესი წინადადების შეთავაზება ხდებოდა და არც ფასის, რადგანაც აუქციონზე ხშირად მხოლოდ ერთი დაინტერესებული პირი მონაწილეობდა.

ზემოთ უკვე ვისაუბრეთ ქონების გასხვისების ძირითად პრინციპზე:  „სახელმწიფო ქონების პრივატიზება ხორციელდება საჯარო ან ელექტრონული ფორმით“ – ეს კანონმდებლობითაა დადგენილი და მის საპირისპიროდ ქმედება დანაშაულს წარმოადგენს, ხელშეწყობა კი პირიქით. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა თუ სახელმწიფო საკუთრებაშია ეკონომიკის სამინისტროს შეუძლია მისი გასხვისების შესახებ გადაწყვეტილება მიიღოს, თუმცა ამის შესახებ მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელი პირები ინფორმირებული იქნებიან. სხვა საკითხია რამდენად და როგორ იყენებენ ისინი ამ ინფორმაციას. თვითმმართველობის ხელმძღვანელებს რაღა თქმა უნდა უფლება აქვთ გამოსცენ დროებითი ნორმატიული აქტები, ვთქვათ დაავალონ კონკრეტულ პირს შესაბამისი ინფორმაციის მიღებისას საქმის კურსში ჩააყენონ იმ ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებული, სადაც მდებარეობს გასასხვისებელი ფართობი, რათა მან თავის მხრივ იმ მოსახლეობამდე მიიტანოს ინფორმაცია რომელიც შესაძლოა პირველ რიგში ინდივიდუალურად ან კოოპერაციულად  დაინტერესებული იყოს მის შეძენაში. შესაბამისად საჯაროობის პრინციპიც უდავოდ სრულყოფილად იქნება დაცული და შესაძლოა აუქციონზეც ჯანსაღი ვაჭრობა გაიმართოს, რაც მყიდველისთვისაც სარფიანი იქნება და გამყიდველის (სახელმწიფო) ბიუჯეტშიც მეტი თანხა შევა. ამგვარი მმართველობა „კარგი მმართველობის“  ფორმას იღებს, თუმცა სამწუხაროდ საეჭვოა საქართველოში ანალოგიური სახის ნორმატიული აქტი შეგვხვდეს რომელიმე მუნიციპალიტეტში.

ყოველივე ზემოთ თქმულიდან გამომდინარე თვითმმართველობის ქონების საკითხებზე მუშაობისას მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ის, მართვისა ან გასხვისებისას რამდენად შესრულდა კანონი, არამედ ისიც თუ რამდენად ეცადა თვითმმართველობა მის იურისდიქციაში მცხოვრები ადამიანების ინფორმირებასა და ინტერესების მაქსიმალურ დაცვას.

მუნიციპალიტეტის საკრებულოს უფლებამოსილებებს მუნიციპალიტეტის ქონების მართვისა და განკარგვის სფეროში განეკუთვნება:

  • მუნიციპალიტეტის გამგებლის/მერის წარდგინებით მუნიციპალიტეტის ქონების მართვისა და განკარგვის წესების, აგრეთვე 50 პროცენტზე მეტი წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი საწარმოს ქონების განკარგვის წესის დადგენა ამ კანონითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით განსაზღვრული წესით;
  • მუნიციპალიტეტის გამგებლის/მერის წარდგინებით მუნიციპალიტეტის ქონების საპრივატიზაციო ობიექტების ნუსხისა და პრივატიზაციის გეგმის დამტკიცება;
  • ამ კანონით დადგენილი წესით მუნიციპალიტეტის ქონების სახელმწიფოსთვის უსასყიდლოდ გადაცემის შესახებ გადაწყვეტილების მიღება;
  • საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ტყისა და წყლის რესურსების მართვის წესის დადგენა[1].

 

 

 

  1. თვითმმართველობის ქონების სახეები

 

თვითმმართველი ერთეულის ქონება იყოფა ორ კატეგორიად – ძირითად (განუსხვისებელ) და დამატებით ქონებად:

 

  • ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონება არის თვითმმართველობის განხორციელების საფუძველი, რომელიც ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანომ შეიძლება გამოიყენოს მხოლოდ თავისი საჯარო ფუნქციებისა და უფლებამოსილების განხორციელების მიზნით;
  • დამატებითი ქონება არ არის ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების ნაწილი, იგი ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანომ შეიძლება გამოიყენოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

 

რაც შეეხება თვითმმართველობის ქონების ფორმირების საკითხს, იგი რეგულირებულია შესაბამისი კანონმდებლობით. რომლის თანახმად, თვითმმართველი ერთეულის ქონება იქმნება:

  • სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების გადაცემით;
  • საკუთარი ბიუჯეტიდან გამოყოფილი სახსრებით;
  • საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ქონების შექმნით ან შეძენით[2].

ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულისათვის გადასაცემი ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების სახეობები განისაზღვრა შესაბამისი ნორმატული აქტით.[3]

დღესდღეობით მუნიციპალიტეტისთვის მიკუთვნებულ ქონებას განეკუთვნება მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული შემდეგი ქონება:

  • ადგილობრივი მნიშვნელობის გზები და მათი ნაწილები, ქუჩები, მიწისქვეშა და მიწისზედა გადასასვლელები, ტროტუარები, შუქნიშნები, გარე განათების კონსტრუქციები, მოედნები, სკვერები, ბულვარები, შადრევნები, პარკები, მწვანე ნარგავები და ნაპირსამაგრი ნაგებობები;
  • ზოგიერთი სახის არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა;
  • ზოგიერთი სახის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა;

მუნიციპალიტეტის ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების გასხვისება შესაძლებელია მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანხმობით, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ ქონებამ დაკარგა თავისი ფუნქციური დანიშნულება.

მუნიციპალიტეტის გამგებელი/მერი მუნიციპალიტეტის ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების გასხვისების თაობაზე დასაბუთებულ წინადადებას ყველა საჭირო დოკუმენტთან ერთად წარუდგენს შესაბამის საკრებულოს.

მუნიციპალიტეტის საკრებულო მუნიციპალიტეტის ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების გასხვისებაზე მუნიციპალიტეტის გამგებლისთვის/მერისთვის თანხმობის მიცემის შესახებ განკარგულებას იღებს სიითი

შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედით[4].

მუნიციპალიტეტის ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემისას შესაძლებელია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული შემდეგი ფორმების გამოყენება:

ა) აღნაგობა;

ბ) უზუფრუქტი;

გ) ქირავნობა;

დ) იჯარა;

ე) თხოვება[5];

მუნიციპალიტეტის ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემა ხდება აუქციონის ფორმით ან პირდაპირი განკარგვის წესით. მუნიციპალიტეტის ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ გადაწყვეტილებას მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო იღებს მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოს თანხმობით.

სახელმწიფო მუნიციპალიტეტს სარგებლობაში გადასცემს იმ ქონებას, რომელიც საჭიროა მისთვის დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად. სარგებლობის უფლებით გადასაცემი შესაბამისი ქონების განსაზღვრა და სარგებლობის უფლების მინიჭება ხდება ამ კანონისა და დელეგირებული უფლებამოსილების შესახებ ხელშეკრულების თანახმად.

მუნიციპალიტეტისთვის დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად გადაცემული ქონება რჩება სახელმწიფო საკუთრებაში.

მუნიციპალიტეტისთვის გადაცემული ქონებით სარგებლობის პირობები განისაზღვრება ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ ხელშეკრულებით[6].

 

 

  1. ადგილობრივი ქონების პრივატიზაციის წესები და პროცედურები

 

მუნიციპალიტეტის ქონების პრივატიზება ხორციელდება საჯარო ან ელექტრონული აუქციონის ფორმით.

თვითმმართველობის ქონების პრივატიზების პროცედურული საკითხები რეგულირდება შესაბამისი ნორმატიული აქტებით. ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრებაში არსებული ქონების პრივატიზების შესახებ გადაწვეტილებას იღებს ადგილობრივი ხელისუფლება. ადგილობრივი ქონების პრივატიზებისათვის, პირველ ეტაპზე, აუცილებელია საპრივატიზებო ქონების ნუსხის დადგენა. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკრებულო იღებს გადაწყვეტილებას აღმასრულებელი ორგანოს (გამგეობის) მიერ წარდგენილი კონკრეტული ობიექტების ნუსხის საფუძველზე.

საჯარო აუქციონის ფორმით მუნიციპალიტეტის ქონების პრივატიზების შესახებ ინფორმაცია ქვეყნდება აუქციონის განმახორციელებელი სუბიექტის − აუქციონატორის ვებგვერდზე და ადგილობრივ ან სხვა ბეჭდვით საინფორმაციო გამოცემაში ან/და ვებგვერდზე www.eauction.ge.

მუნიციპალიტეტის ქონების განკარგვა შეიძლება განხორციელდეს ელექტრონული აუქციონის ფორმით.

ელექტრონული აუქციონის ფორმით ქონების პრივატიზების შემთხვევაში ინფორმაცია ქვეყნდება აუქციონატორის ვებგვერდზე ან/და ვებგვერდზე www.eauction.ge.

აუქციონის ფორმით მუნიციპალიტეტის ქონების განკარგვის მიზანია საკუთრების/სარგებლობის უფლების მინიჭება აუქციონში მონაწილე იმ პირისთვის, რომელიც ვაჭრობის პროცესში მუნიციპალიტეტის ქონების განმკარგავ სუბიექტს ყველაზე მაღალ ფასს შესთავაზებს, ხოლო თუ აუქციონი პირობებით გამოცხადდება – საკუთრების/სარგებლობის უფლების მინიჭება აუქციონში მონაწილე იმ პირისთვის, რომელიც აიღებს ვალდებულებას, დააკმაყოფილოს გამოცხადებული პირობები, და ვაჭრობის პროცესში მუნიციპალიტეტის ქონების განმკარგავ სუბიექტს ყველაზე მაღალ ფასს შესთავაზებს.

აუქციონში მონაწილეობის მისაღებად დაინტერესებული პირი წარადგენს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ წინასწარ განსაზღვრული ოდენობის უპირობო და გამოუხმობ საბანკო გარანტიას ან იხდის ბეს. ბეს გადახდას უთანაბრდება დაინტერესებული პირის საბანკო ანგარიშზე არსებული თანხის გაყინვა, რომელიც აუქციონატორს გადაერიცხება აუქციონის მონაწილის აუქციონში გამარჯვებისთანავე ან ამ კანონით დადგენილი აუქციონის წესისა და პირობების დარღვევის შემთხვევაში[7].

რაც შეეხება ძირითადი ქონების პრივატიზების პროცესს:

 

  • თვითმმართველი ერთეულის ძირითადი ქონების გასხვისების თაობაზე, მუნიციპალიტეტის (თვითმმართველი ქალაქის) საკრებულოს თავმჯდომარემ მუნიციპალიტეტის (თვითმმართველი ქალაქის) გამგებლის (მერის) მიერ მომზადებული დასაბუთებული წინადადებას წარუდგენს საკრებულოს;
  • საკრებულო ძირითადი ქონების გასხვისებაზე თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელ ორგანოს აძლევს თანხმობას საკრებულოს წევრთა 2/3-ით.

 

გარდა საკრებულოს მიერ საპრივატიზაციო ქონების ნუსხის დამტკიცებისა, ხდება საპრივატიზაციო ობიექტის საწყისი ფასის განსაზღვრა კანონმდებლობის შესაბამისად. საწყისი ფასის განსაზღვრა ხორციელდება შემდეგნაირად:

  • ბალანსმფლობელის (მოსარგებლის) მიერ მოწოდებული ქონების ნარჩენი საბალანსო ღირებულების გათვალისწინებით;
  • დამოუკიდებელი აუდიტის (შემფასებელი, ექსპერტი) შესაბამისი დასკვნის საფუძველზე;
  • სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით და კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი გადაწყვეტილებით. [8]

სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნორმატიული ფასის განსაზღვრა ხდება შესაბამისი ნორმატიული აქტის საფუძველზე.[9] აქტის მიხედვით არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნორმატიულ ფასს საბაზრო ღირებულების გათვალისწინებით, წელიწადში ერთხელ, არა უგვიანეს ყოველი წლის თებერვლისა, ადგენენ შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოები – საკრებულოები. არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნორმატიული ფასის განსაზღვრის ძირითადი კრიტერიუმებია:

 

  • საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ერთ კვადრატულ მეტრზე დადგენილი წლიური გადასახადის საბაზისო განაკვეთი – 0,24 ლარი;
  • ქალაქის (თვითმმართველი ერთეულის ადმინისტრაციული ცენტრის) მაკრომდებარეობის ინდექსი;
  • თვითმმართველი ერთეულის წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დადგენილი მარეგულირებელი კოეფიციენტი, რომლის მინიმალური ოდენობა უდრის 20-ს.

 

მოცემული კომპონენტების შესაბამისად, არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნორმატიული ფასი დიფერენცირებულია საქართველოს ტერიტორიაზე თვითმმართველი ერთეულების მაკრომდებარეობის ინდექსებისა და ტერიტორიული ზონების (ქვეზონები) მიხედვით.

 

იმ შემთხვევაში, თუ არ მოხდა აუქციონის ფორმით გამოტანილი სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზება, მისი საწყისი ფასი შეიძლება შემცირდეს 50%-მდე, ხოლო თუ ქონება ამ ფასად გამოტანის შემდეგაც არ გაიყიდა, ფასი შეიძლება კიდევ შემცირდეს.[10]

 

 

  1. ქონების გადაცემის პროცედურების და მექანიზმები

 

ქონების თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში გადაცემისთვის დადგენილია შესაბამისი პროცედურა და წესი. იმისათვის, რომ თვითმმართველმა ერთეულმა მოითხოვოს და მიიღოს შესაბამისი ძირითადი და დამატებითი ქონება, ჯერ უნდა დაადგინოს, რა სახის სახელმწიფო ქონება არის მის ტერიტორიაზე, შემდეგ უნდა მოახდინოს მის ხელთ არსებული ნუსხის შედარება ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ხელთ არსებულ ნუსხასთან (საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს უნდა ჰქონდეს საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე არსებული ქონების ძირითადი საინფორმაციო ბაზა) და დაადგინოს გადასაცემი ძირითადი და დამატებითი ქონების ნუსხა;

თვითმმართველი ერთეული ითხოვს დამატებით ქონებას შემდეგ შემთხვევაში:

  • თვითმმართველმა ერთეულმა უნდა დაადგინოს მის ტერიტორიაზე განსახორციელებელი საკუთარი უფლებამოსილების განსახორციელებლად საჭირო ქონების ნუსხა;
  • დგინდება ქონების სახეობები, რომლებიც საჭიროა დელეგირებული ფუნქციების შესასრულებლად. კანონმდებლობით განსაზღვრულია, რომ დელეგირებული ფუნქციების შესასრულებლად ცენტრალურმა ხელისუფლებამ ადგილობრივ თვითმმართველობას უნდა გადასცეს შესაბამისი ქონება და ფინანსები;
  • დამატებითი ქონების მოთხოვნის დროს (საწარმოების წილების მოთხოვნისას) თვითმმართველმა ერთეულმა კარგად უნდა შეისწავლოს აღნიშნული საწარმოების ფინანსური მდგომარეობა და დარწმუნდეს, რომ აღნიშნული ქონების მიღებით თვითმმართველი ერთეული შეძლებს დაკისრებული დებიტორული და კრედიტორული ვალდებულებების აღებას;
  • იმისათვის, რომ თვითმმართველმა ერთეულმა მიმართოს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს გადასაცემი ქონების მოთხოვნით, უნდა შეივსოს ქონების მოთხოვნის ფორმები (უძრავი ქონების – შენობა ნაგებობები და მათზე მიმაგრებული მიწა – მოთხოვნის ფორმა და საწარმოების წილების მოთხოვნის ფორმა). ამით ადვილდება შეფასების პროცედურა და მცირდება ქონების გადაცემის ვადები;
  • თვითმმართველმა ერთეულმა უნდა მიმართოს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ქონების მოთხოვნის წერილით. წერილს თან უნდა დაერთოს ქონების მოთხოვნის შევსებული ფორმები. წერილი და დანართები უნდა ჩაბარდეს სამინისტროს კანცელარიას. ადგილობრივმა თვითმმართველმა ერთეულმა კანცელარიიდან უნდა მოითხოვოს წერილის მიღების ნომერი და თარიღი, რათა გაადვილდეს მოთხოვნის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ ინფორმაციის მიღება.

 

 

 

 

[1] [1] „ ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდესი“, მუხლი 24

 

[2] „ ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“, მუხლი 111

[3] „ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულისათვის გადასაცემი ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების სახეობათა ნუსხის დამტკიცების შესახებ” პრეზიდენტის 2005 წლის 8 აგვისტოს #687 ბრძანებულებით.

[4]  „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ – მუხლი 121

[5] „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ – მუხლი 122

[6] „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ – მუხლი 123

[7] „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ – მუხლი 119

[8] პრეზიდენტის: ბრძანებულება №659 “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების საპრივატიზებო და სარგებლობაში გადაცემის საფასურის განსაზღვრის წესის დამტკიცების შესახებ”, 2010 წლის 19 აგვისტო; ბრძანებულება N603 “სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნორმატიული ფასის განსაზღვრის წესის დამტკიცების შესახებ”, 2007 წლის 26 ოქტომბერი.

[9] პრეზიდენტის ბრძანებულება N603 „სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნორმატიული ფასის განსაზღვრის წესის დამტკიცების შესახებ”, 2007 წლის 26 ოქტომბერი.

[10] კანონი „სახელმწიფო ქონების შესახებ”, მუხლი 6.